İş Tatmininin İş Performansına Etkisinde İşe Karşı Geliştirilen Pozitif Duygular ve Öz-Yeterlilik İnancının Rolü: Aşçılar Üzerine Bir Araştırma

Özet

Amaç – Bu çalışmanın amacı, aşçıların iş tatminlerinin iş performansı üzerindeki etkisini incelemek ve bu ilişkide öz-yeterlilik ile işe karşı pozitif duyguların rolünü belirlemektir. Araştırmada, iş tatmininin performansı doğrudan mı yoksa öz-yeterlilik aracılığıyla dolaylı olarak mı etkilediği ve pozitif duyguların bu ilişkide düzenleyici bir işleve sahip olup olmadığı araştırılmıştır.
Yöntem – Araştırmanın örneklemini Türkiye’de faaliyet gösteren yiyecek içecek işletmelerinde çalışan 393 profesyonel aşçı oluşturmaktadır. Çalışmaya katılan kişiler amaçlı örnekleme yöntemiyle seçilmiştir. Değişkenler arasındaki ilişkilerin testi için Kısmi En Küçük Kareler Yapısal Eşitlik Modellemesi (PLS-SEM) kullanılmıştır. Ölçüm modelinde güvenirlik ve geçerlik analizleri test edilmiş ardından yapısal model uygulanmıştır.
Bulgular – Elde edilen bulgulara göre, iş tatmininin iş performansı (β: ,363) ve öz-yeterlilik (β: ,470) üzerinde pozitif ve anlamlı etkiye sahip olduğunu göstermiştir. Öz-yeterliliğin de iş performansını anlamlı ve pozitif yönde etkilediği belirlenmiştir (β: ,237). Öz-yeterliliğin, iş tatmini ile performans arasındaki ilişkide kısmi aracılık rolü üstlendiği saptanmıştır (β: ,112). Ayrıca pozitif duyguların, iş tatmini ile performansı arasındaki ilişkide anlamlı ve negatif yönlü düzenleyici etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir (β: -,092).
Tartışma – Elde edilen bulgular, iş tatmininin performansı hem doğrudan hem de öz-yeterliliği artırarak dolaylı biçimde yükselttiğini göstermektedir. Aynı zamanda pozitif duygular, bu ilişkinin gücünü etkileyen önemli bir psikolojik unsur olarak öne çıkmaktadır. Gastronomi işletmelerinde sürdürülebilir performans için çalışanların öz-yeterlilik inançlarının ve duygu durumlarının desteklenmesi önerilmektedir.