Otel İşletmelerinde İşgörenlerin İşten Ayrılma Davranışını Etkileyen Faktörler Üzerine Bir Araştırma

Özet

Amaç – Türkiye'deki otel işletmelerinden son bir yıl içinde yaşadıkları sorunlar nedeniyle ayrılmış ancak turizm sektöründe çalışmaya devam eden işgörenleri, fiili işten ayrılma davranışına iten çok boyutlu faktörleri belirlemek ve bu unsurlar arasındaki ilişkileri retrospektif (geriye dönük) bir yaklaşımla incelemektir. Literatürdeki "işten ayrılma niyeti" odaklı çalışmaların aksine, bu araştırma doğrudan gerçekleşmiş istifa kararlarının arka planında yatan sistemik, yapısal ve ilişkisel dinamikleri bütüncül bir perspektifle ortaya çıkarmayı hedeflemektedir.
Yöntem – Araştırmada, nicel araştırma deseni benimsenmiş ve veri toplama aracı olarak bu çalışma kapsamında geliştirilen bir ölçek kullanılmıştır. Ölçek geliştirme sürecinde uzman görüşlerine başvurularak kapsam geçerliliği sağlanmış, pilot uygulama verileri üzerinden Açıklayıcı Faktör Analizi (AFA) ile yapı geçerliliği test edilmiştir; elde edilen verilerin analizinde ise tanımlayıcı istatistikler ve faktörler arası ilişkileri tespit etmek amacıyla Pearson Korelasyon analizi kullanılmıştır.
Bulgular – Araştırma bulguları, işgörenlerin işten ayrılma kararlarının ardındaki en güçlü sebeplerinin, maaş ve ödüllerin adil dağıtılmaması ve terfi süreçlerindeki adaletsizlik gibi örgütsel adalet algısıyla ilişkili sistemik sorunlar olduğunu göstermektedir. Çalışmanın en çarpıcı bulgularından ilki, uzun çalışma saatleri ve yoğun tempo gibi iş tatmini ve çalışma koşullarına ilişkin sorunların, geneline yayılmış evrensel ve kronik bir problem olduğudur. İkinci ve en dikkat çekici bulgu ise, bu iş tatmini ve çalışma koşulları faktörünün, adalet, yönetim veya sosyal destek gibi diğer yedi faktörün hiçbiriyle istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunamamasıdır.
Tartışma – Araştırma, işten ayrılma davranışının adalet sorunları ve destekleyici liderlik eksikliğiyle derinden bağlantılı olduğunu, salt maddi iyileştirmelerin işgöreni elde tutmak için yeterli olamayabileceğine işaret etmektedir. Yüksek işgücü devrini önlemenin, şeffaf bir adalet sisteminin ve koruyucu liderlik pratiklerinin inşasıyla mümkün olabileceği değerlendirilmektedir.